首頁 >資料庫介紹
目錄

冊名 臺省民主歌
編者 郎君先?
出版社 上海點石齋書局
出版年 1897
篇名 全本
顯示 的款式:
Lô-má-jī 是
漢字是
說出 清國 一 条代 ,
邊出 一歌 唱出來 ,
臺灣 事志 天下 知 ,
造起 火車 先 出來 。
Serh-tshut tshing-kok tsi̍t tiâu-tāi ,
Pian-tshut tsi̍t-kua tshiùnn--tshut--lâi ,
Tâi-uân tāi-tsì thian-hā tsai ,
Tsō-khí hér-tshia sing tshut--lâi .
新造 火車 行 鐵枝 ,
無 腳 能 行 不 真奇 ,
欽差 設計 思 計致 ,
百姓 聞名 少念 伊 。
Sin-tsō hér-tshia kiânn thit-ki ,
Bô kha uē kiânn m̄ tsin-kî ,
Khim-tshe siat-kè siūnn kè-tì ,
Peh-sìnn bûn-bîng siàu-liām i .
百般 心神 用 一 疼 ,
造起 火車 卜 再 人 ,
就 看 日子 卜 興工 ,
各位 路頭 設 票房 。
Pah-puann sim-sîn īng tsi̍t thàng ,
Tsō-khí hér-tshia berh tsài lâng ,
Tio̍h khuànn li̍t-tsí berh hing-kang ,
Ta̍k-uī lōo-hâu siat phiò-pâng .
火車 却客 吹 水螺 ,
卜 放盡磅 着 添火 ,
大甲 溪中 造 難 過 ,
并無 賢人 可 收尾 。
Hér-tshia khioh-kheh tân tsuí-lêr ,
Berh pàng-tsīn-pōng tio̍h thinn-hér ,
Tāi-kah khe-tiong tsō lân kèr ,
Pīng-bô gâu-lâng thang siu-bér .
欽差 告老 到 家中 ,
壞 伊 手尾 唐 景松 ,
臺灣 千軍萬馬 將 ,
一時 反背 心 奸雄 。
Khim-tshe kò-nóo kàu ka-tiong ,
Hāi i tshiú-bér Tn̂g Kíng-siông ,
Tâi-uân tshian-kun-bān-má tsiòng ,
Tsi̍t-sî huán-puè sim kan-hiông .
鴻章 東洋 通 日本 ,
卜 征 滿州 光緒君 ,
在 伊 打算 一半 允 ,
望 卜 江山 對半 分 。
Hông-tsiong Tang-iûnn thong Li̍t-pún ,
Berh tsing Buán-tsiu Kong-sīr-kun ,
Tsāi i phah-sǹg tsi̍t-puànn ún ,
Bāng berh kang-san tuí-puànn pun .
說到 京城 李 鴻章 ,
奸臣 心肝 真正 雄 ,
本身 朝內 佐 宰相 ,
何用 甲 伊 去 通商 。
Serh-kàu Kiann-siânn Lí Hông-tsiong ,
Kan-sîn sim-kuann tsin-tsiànn hiông ,
Pún-sin taiû-lāi tsò tsái-siòng ,
Hô-īng kap i khìr thong-siong .
鴻章 見用 奸臣 計 ,
去 通 日本 打 高麗 ,
返來 朝中 見 皇帝 ,
五路 港口 着 盡把 。
Hông-tsiong kiàn-īng kan-sîn kè ,
Khìr thong Li̍t-pún phah Ko-lê ,
Tńg-lâi tiâu-tiong kìnn hông-tè ,
Ngóo-lōo káng-kháu tio̍h tsīn-pé .
光緒 力話 應 鴻章 ,
乎 伊 打算 免 參詳 ,
每日 朝中 隨 皇上 ,
無宜 貝心 無 盡忠 。
Kong-sīr lia̍h-uē ìn Hông-tsiong ,
Hōo i phah-sǹg bián tsham-siông ,
Muí-li̍t tiâu-tiong suî hông-tè ,
Bô-gî puè-sim bô tsīn-tiong .
日本 戦船 挂 銃空 ,
一時 去 打 高麗港 ,
若 無 鴻章 塊 變弄 ,
世事 亦免 即 大空 。
Li̍t-pún tsiàn-tsûn kuì tshìng-khang ,
Tsi̍t-sî khìr phah Ko-lê-káng ,
Nā bô Hông-tsiong terh pìnn-lāng ,
Sè-sīr a̍h-bián tsiah tuā-khang .
第一 高麗 先 打起 ,
本縣 寫書 投降 伊 ,
高麗 打了 出 告示 ,
雖時 安民 守 地理 。
Tē-it Ko-lê sing phah-khí ,
Pún-kuān siá-sir tâu-hâng i ,
Ko-lê phah-laiú tshut kò-sī ,
Suî-sî an-bîn siú tē-lí .
高麗 打了 出 外鄉 ,
卜 打 滿州 之 地場 ,
鴻章 心內 一下 想 ,
子兒 現在 治 東洋 。
Ko-lê phah-liáu tshut guā-hiunn ,
Berh phah Buán-tsiu tsi tuē-tiûnn ,
Hông-tsiong sim-lāi tsi̍t-ē siūnn ,
Kiánn-lî hiān-tsāi tīr tang-iûnn .
做 番附馬 李 經芳 ,
鴻章 朝內 隨 君王 ,
奸臣 拐友 双頭 弄 ,
不怕 日后 去 沉亡 。
Tsuè huan-hū-má Lí King-hong ,
Hông-tsiong taiû-lāi suî kun-ông ,
Kan-sîn kuái-iú sang-thâu lōng ,
M̄-kiann li̍t-āu khìr tîm-bông .
鴻章 朝內 有 名聲 ,
通番 串位 真 出名 ,
姓 李 經芳 是 伊 子 ,
五月 時節 來 交城 。
Hông-tsiong taiû-lāi ū miâ-siann ,
Thong-huan tshuàn-uī tsin tshut-miâ ,
Sìnn Lí King-hong sī i kiánn ,
Gōo--ge̍rh sî-tsueh lâi kau-siânn .
日本 好漢 打 汝順 ,
未曾 出戦 先 行文 ,
說到 京城 光緒君 ,
水面 並無 一 戦船 。
Li̍t-pún hó-hàn phah lír-sūn ,
Bēr-tsîng tshut-tsiàn sing hîng-bûn ,
Serh-kàu Kiann-siânn Kong-sīr-kun ,
Tsuí-bīn pīng-bô tsi̍t tsiàn-tsûn .
淮軍 鴻章 親 名字 ,
朝內 無人 過盤 伊 ,
好呆 盡望 伊 主意 ,
無宜 貝心 做 一時 。
Huâi-kun Hông-tsiong tshin miâ-lī ,
Taiû-lāi bô-lâng kèr-puânn i ,
Hó-phái tsīn-bāng i tsú-ì ,
Bô-gî puè-sim tsuè tsi̍t-sî .
日本 塊 通 李 鴻章 ,
前時 后日 有 參詳 ,
起兵 去 征 一必仲 ,
不免 失了 个 刀傷 。
Li̍t-pún terh thong Lí Hông-tsiong ,
Tsîng-sî āu-li̍t ū tsham-siông ,
Khí-ping khìr tsing it-pit-tiòng ,
M̄-bián sit-liáu ē to-siong .
高麗 汝順 伊 打開 ,
亦是 鴻章 塊 變鬼 ,
添起 大隊 過 別位 ,
雖時 打電 來 淡水 。
Ko-lê Lír-sūn i phah-khui ,
A̍h-sī Hông-tsiong terh pìnn-kuí ,
Thinn-khí tuā-tuī kèr pa̍t-uī ,
Suî-sî phah-tiān lâi Tām-tsuí .
鴻章 心肝 想 倒秉 ,
假 奏 君王 着 倩兵 ,
楚軍 腳手 不通 用 ,
盡用 淮軍 伊 學生 。
Hông-tsiong sim-kuann siūnn tò-píng ,
Ké tsàu kun-ông tio̍h tshíng-ping ,
Tshóo-kun kha-tshiú m̄-thang īng ,
Tsīn-īng Huâi-kun i ha̍k-sing .
就 奏 君王 卜 去 平 ,
朝內 伐落 着 倩兵 ,
望卜 成功 來 得勝 ,
無宜 貝心 即 絕情 。
Tsiū tsàu kun-ông berh khìr pîng ,
Tsiâu-lāi hua̍t-lo̍h tio̍h tshiànn-ping ,
Bāng-berh sîng-kong lâi tik-sìng ,
Bô-gî puè-sim tsiah tsua̍t-tsîng .
鴻章 朝內 見 皇帝 ,
卜 去 日本 平 高麗 ,
心肝 想起 有 一計 ,
臺灣 寫 乎 恰 着脈 。
Hông-tsiong taiû-lāi kìnn hông-tè ,
Berh khìr Li̍t-pún pîng Ko-lê ,
Sim-kuann siūnn-khìr ū tsi̍t-kè ,
Tâi-uân siá hoo khah tio̍h-be̍h .
君王 心內 有 主意 ,
也免 即謹 做一時 。
Kun-ông sim-lāi ū tsú-ì ,
Ā-bián tsiah-kín tsuè-tsi̍t-sî .
鴻章 心內 想 計智 ,
暗 寫 蜜書 去 乎 伊 ,
日本 看見 有 主意 ,
雖時 起兵 來 征 伊 。
Hông-tsiong sim-lāi siūnn kè-tì ,
Àm siá bi̍t-sir khìr hōo i ,
Li̍t-pún khuànn--kìnn ū tsú-ì ,
Suî-sî khí-ping lâi tsing i .
皇帝 一時 有 主意 ,
就 去 安南 請 劉 義 ,
臺南 下府 尔 主意 ,
臺北 景松 去 料理 。
Hông-tè tsi̍t-sî ū tsú-ì ,
Tio̍h khìr An-lâm tshiànn Lâu Gī ,
Tâi-lâm ē-hú lí tsú-ì ,
Tâi-pak Kíng-siông khìr liāu-lí .
戶尾 交帶 楊 希賓 ,
圭隆 朝棟 也 忠臣 ,
三 条 港腳 有人 鎮 ,
百般 大志 無 要謹 。
Hōo-bér kau-tài Iûnn ki-tin ,
Kue-lâng Tiâu-tòng iā tiong-sîn ,
Sann tiâu káng-kha ū-lâng tìn ,
Pah-puann tāi-tsì bô iàu-kín .
呵悔 卜 守 戶尾港 ,
身中 得病 不知人 ,
倒落 房中 身世重 ,
日本 未來 過工空
A-hué berh tsiú Hōo-bér-káng ,
Sin-tiong tit-pīnn m̄-tsai-lâng ,
Tó-lo̍h pâng-tiong sin-tìm-tāng ,
Li̍t-pún bēr-lâi kèr-kong-khang
十五 騎馬 去 行香 ,
拔落 馬腳 在 地場 ,
起來 說話 有 絕樣 ,
想着 伊 某 心肝 娘 。
Tsa̍p-gōo khiâ-bé khìr hîng-hiunn ,
Pua̍h-lo̍h bé-kha tsāi tuē-tiûnn ,
Khí--lâi serh-uē ū tshua̍h-iūnn ,
Siūnn-tio̍h i bóo sim-kuann iûnn .
黃潭 官名 是 淮國 ,
去 領 撫臺 个 捧祿 ,
呵悔 甲 伊 真 無福 ,
死去 二字 真 漲毒 。
N̂g-thâm kuann-miâ sī huâi-kok ,
Khìr niá bú-tâi ê hōng-lo̍k ,
A-hué kah i tsin bô-hok ,
Sí--khìr nn̄g-lī tsin tiòng-to̍k .
黃潭 去 守 八里亭 ,
望卜 功勞 通 上文 ,
無宜 江山 乎 日本 ,
官兵 着 折 免 出軍 。
N̂g-thâm khìr siú Pat-lí-hun ,
Bāng-berh kong-lôo thang siōng-bûn ,
Bô-gî kang-san hōo Li̍t-pún ,
Kuann-ping tio̍h thiah bián tshut-kun .
日本 去 見 李 鴻章 ,
卜 征 臺灣 唐 景松 ,
卜 獻 江山 還 皇帝 ,
勞軍動將 孤不終 。
Li̍t-pún khìr kìnn Lí Hông-tsiong ,
Berh tsing Tâi-uân Tn̂g Kíng-siông ,
Berh hiàn kang-san hîng hông-siōng ,
Lôo-kun-tōng-tsiòng koo-put-tsiong .
鴻章 電報 打過來 ,
撫臺 城內 雖時 知 ,
稱呼 日本 真 利害 ,
不久 日子 就 能 來 。
Hông-tsiong tiān-pò phah--kèr--lâi ,
Bú-tâi siânn-lāi suî-sî tsai ,
Tshing-hoo Li̍t-pún tsin lī-hāi ,
Put-kiú li̍t-tsí tio̍h uē lâi .
日本 也 有 著 滿州 ,
戦船 水面 店地 遊 ,
卜 侢 粮草 袂 過手 ,
有兵 無粮 干休 。
Li̍t-pún ā ū tīr Buán-tsiu ,
Tsiàn-tsûn tsuí-bīn tiàm-terh iû ,
Berh tsài niû-tsháu buē kèr-tshiú ,
Ū-ping bô-niû miā kan-hiu .
撫臺 用計 卜 征番 ,
通知 海防 着 設欵 ,
滿州 此時 塊 反亂 ,
庫銀 難得 到 臺灣 。
Bú-tâi īng-kè berh tsing-huan ,
Thong-ti hái-hông tio̍h siat-khuán ,
Buán-tsiu tsí-sî terh huán-luān ,
Khòo-gûn lân-tit kàu Tâi-uân .
海防 一時 有 主意 ,
就 叫 頭人 來 相議 ,
說到 海關 个 大志 ,
甲 伊 安館 無 延遲 。
Hái-hông tsi̍t-sî ū tsú-ì ,
Tio̍h kiò thâu-lâng lâi siong-gī ,
Serh-kàu hái-hong ê tāi-tsì ,
Kā i an-kuán bô tshiân-tî .
大局 安落 在 地場 ,
庄中 設出 團練長 ,
就 請 練勇 出 外鄉 ,
卜 共 富戶 借 錢粮 。
Tuā-kio̍k an-lo̍h tsāi tuē-tiûnn ,
Tsng-tiong siat-tshut thuân-liān-tiúnn ,
Tio̍h tshiánn liān-ióng tshut guā-hiunn ,
Berh kāng hù-hōo tsioh tsînn-niû .
抽起 練勇 滿滿是 ,
未知 練勇 是 在年 ?
鴻章 滿州 去 寫字 ,
尾省 臺灣 寫 乎 伊 。
Thiu-khí liān-ióng muá-muá-sī ,
Bēr-tsai liān-ióng sī tsāi--nî ?
Hông-tsiong Buán-tsiu khìr siá-lī ,
Bér-síng Tâi-uân siá hōo i .
臺灣 寫 乎 是 完俻 ,
就 共 日本 說 返枝 ,
保 尔 臺灣 無事志 ,
雖時 電報 來 通知 。
Tâi-uân siá hoo sī uân-pī ,
Tio̍h kāng Li̍t-pún serh tńg-ki ,
Póo lír Tâi-uân bô-tāi-tsì ,
Suî-sî tiān-pò lâi thong-ti .
撫臺 得知 請 頭人 ,
一時 抽兵 下 出港 ,
百姓 紳士 巢 振動 ,
和心 勸 伊 先 不通 。
Bú-tâi tit-tsai tshiánn thâu-lâng ,
Tsi̍t-sî thiu-ping berh tshut-káng ,
Peh-sìnn sin-sīr tsâu tín-tāng ,
Hô-sim khǹg i sian m̄-thang .
下面 黃甲 探聽 知 ,
帶起 親兵 就 起來 ,
一時 好漢 入 城內 ,
去到 中落 見 撫臺 。
Ē-bīn N̂g-kah thàm-thiann tsai ,
Tuà-khí tshin-ping tio̍h khí--lâi ,
Tsi̍t-sî hó-hàn li̍p siânn-lāi ,
Khìr-kàu tiong-lo̍h kìnn bú-tâi .
撫臺 煩好 心 無意 ,
坐落 無話 通 應 伊 ,
想起 卜 走 袂得 利 ,
先 脫 家后 返 鄉里 。
Bú-tâi huân-hó sim bô-ì ,
Tsēr--lo̍h bô-uē thang ìn i ,
Siūnn-khí berh tsáu buē-tit lī ,
Sing thuat ke-āu tńg hiunn-lí .
一日 電報 直直 到 ,
番船 卜 來 鎮 港口 ,
撫臺 城內 亂吵吵 ,
眾人 卜 扶 伊 做頭 。
Tsi̍t-li̍t tiān-pò ti̍t-ti̍t kàu ,
Huan-tsûn berh lâi tìn káng-kháu ,
Bú-tâi siânn-lāi luān-tshau-tshau ,
Tsìng-lâng berh hû i tsuè-thâu .
尾省 頭人 真 不通 ,
封伊 撫臺 民主王 ,
未曾 拉旂 人 就 廣 ,
敢 能 為 伊 去 沉亡 !
Bér-síng thâu-lâng tsin put-thong ,
Hong-i bú-tâi Bîn-tsú-ông ,
Bēr-tsīng luī-kî lâng tio̍h kóng ,
Kánn uē uī i khìr tîm-bông .
四月 城內 出 告示 ,
眾人 迎印 去 交 伊 ,
民主 國號 三 大 字 ,
山頭 拉起 百姓旂 。
Sì--ge̍rh siânn-lāi tshut kò-sī ,
Tsìng-lâng ngiâ-ìn khìr kau i ,
Bîn-tsú kok-hō sann tuā lī ,
Suann-thâu luī-khí peh-sìnn-kî .
撫臺 卜 搬 過省份 ,
就 甲 差官 叫 中軍 ,
就 叫 中軍 來 議論 ,
我 家后 落 火船 。
Bú-tâi berh puann kèr-síng-hūn ,
Tio̍h kah tshe-kuann kiò tiong-kun ,
Tio̍h kiò tiong-kun lâi gī-lūn ,
Tshuā guá ke-āu lo̍h hér-tsûn .
景松 家后 返 家鄉 ,
送 伊 庫銀 一百 兩 ,
做 人 中軍 敢 返樣 ?
就 共 賊里 細 思量 。
Kíng-siông ke-āu tńg ke-hiunn ,
Sàng i khòo-gûn tsi̍t-pah niú ,
Tsuè lâng tiong-kun kánn pìnn-iūnn ?
Tio̍h kāng tsha̍t-lí suè si-niû .
賊里 聽說 就 得知 ,
手 夯 大刀 就 起來 ,
一時 行到 撫衙 內 ,
就 力 中軍 起來 刣 。
Tshat-lí thiann-serh tio̍h tit-tsai ,
Tshiú gia̍h tuā-to tio̍h khí--lâi ,
Tsi̍t-sî kiânn-kàu bú-gê lāi ,
Tio̍h lia̍h tiong-kun khí--lâi thâi .
撫臺 一時 想 的到 ,
一个 賊里 不通 交 ,
中軍 共 我 押 家后 ,
乎 伊 殺死 大路頭 。
Bú-tâi tsi̍t-sî siūnn tit-kàu ,
Tsi̍t-ê tsha̍t-lí m̄-thang kau ,
Tiong-kun kāng guá ah ke-āu ,
Hōo i sat-sí tuā-lōo-thâu .
撫臺 一時 有 主意 ,
隨時 科遂 去 留伊 ,
衣裳 籠箱 扛 未利 ,
雙平 戦船 卜 生死 。
Bú-tâi tsi̍t-sî ū tsú-ì ,
Suî-sî khòo-tuī khìr liù--i ,
I-siûnn láng-siunn kng buē-lī ,
Sang-pîng tsiàn-tsûn berh sinn-sí .
文武 官員 全 振動 ,
一時 請令 叫 頭人 ,
望卜 有工 有所望 ,
兩平 生死 先 不通 。
Bûn-bú kuann-uân tsuân tín-tāng ,
Tsi̍t-sî tshiánn-līng kiò thâu-lâng ,
Bāng-berh ū-kong ū-sóo-bāng ,
Nn̄g-pîng sinn-sí sian m̄-thang .
頭人 情理 不敢 倒 ,
聲聲句句 着 勸和 ,
百般 盡着 看 旂號 ,
君王 盡交 恁 伐落 。
Thâu-lâng tsîng-lí m̄-kánn tó ,
Siann-siann-kù-kù tio̍h khǹg-hô ,
Pah-puann tsīn-tio̍h khuànn kî-hō ,
Kun-ông tsīn-kau lín hua̍t-lo̍h .
提台 盡忠 聽 人 勸 ,
雖時 親兵 吊 倒返 ,
吩咐 頭人 着 打算 ,
不通 乎 我 走過庄 。
Thê-tâi tsīn-tiong thiann lâng khǹg ,
Suî-sî tshin-ping tiàu tò-tńg ,
Huan-hù thâu-lâng tio̍h phah-sǹg ,
M̄-thang hōo guá tsáu-ké-tsng .
五月 廿九 亂 一場 ,
路邊 茶客 被 人 搶 ,
大局 尼金 茶 無糧 ,
就 看 撫臺 麼 主張 。
Gōo-ge̍rh lī-káu luān tsi̍t-tiûnn ,
Lōo-pinn tê-kheh pī lâng tshiúnn ,
Tuā-kio̍k nî-kim tê bô-niû ,
Tio̍h khuànn bú-tâi mi̍h tsú-tiunn .
城內 探知 都 淨淨 ,
無宜 十三 能 敗兵 ,
恐了 反亂 未 太平 ,
館內 茶工 全 不揀 。
Siânn-lāi thàm-tsai too tsīng-tsīng ,
Bô-gî tsa̍p-sann uē pāi-ping ,
Khióng-liáu huán-luān buē thài-pîng ,
Kuán-lāi tê-kang tsuân m̄-kíng .
李 春 食靠 勢 洋行 ,
雖時 館內 叫 興工 ,
通庄 茶工 全 叮動 ,
卜 買 夏茶 逗 秋香 。
Lí Tshun tsia̍h-sè khò iûnn-hâng ,
Suî-sî kuán-lāi kiò hing-kang ,
Thong-tsng tê-kang tsuân tín-tāng ,
Berh bué hē-tê thàu tshiu-phang .
說到 敗兵 个 代志 ,
撫臺 个 罪 無塊 擬 ,
貝心 也 免 相 通知 ,
透冥 逃走 做一時 。
Serh-kàu pāi-ping ê tāi-tsì ,
Bú-tâi ê tsuē bô-tèr gí ,
Puè-sim ā bián sann thong-ti ,
Thàu-mî tô-tsáu tsuè-tsi̍t-sî .
三月 廿八 刣 中軍 ,
五月 初五 到 番船 ,
海防 電報 打 一困 ,
各 州 府縣 着 通文 。
Sann-ge̍h lī-pueh thâi tiong-kun ,
Gōo-ge̍h tshue-gōo kàu huan-tsûn ,
Hái-hông tiān-pò phah tsi̍t-khùn ,
Kok tsiu hú-kuīnn tio̍h thong-bûn .
海防 打電 就 來 報 ,
撫臺 城內 着 伐落 ,
粵底 番船 八十 號 ,
統領 營官 心 着 和 。
Hái-hông phah-tiān tio̍h lāi pò ,
Bú-tâi siânn-lāi tio̍h hua̍t-lo̍h ,
Ò-tué huan-tsûn pue̍h-tsa̍p hō ,
Thóng-líng iânn-kuann sin tio̍h hô .
五月 初五 到 臺灣 ,
基隆 不倚 佔塊 冤 ,
卜拍 后斗 恰 眷串 ,
來看 城池 百丈 高 。
Gōo-ge̍h tshue-gōo kàu Tâi-uân ,
Kue-lâng m̄-uá tsiàm-terh kuan ,
Berh-phah āu-táu khah kuàn-tshuàn ,
Lâi--khuànn siânn-tî pah-tn̄g kuân .
一日 戦船 直直 到 ,
山頂 个 兵 亂抄抄 ,
來 討 救兵 全 無 到 ,
各人 心肝 想 着 走 。
Tsi̍t-li̍t tsiàn-tsûn ti̍t-ti̍t kàu ,
Suann-tíng ê ping lāu-tshau-tshau ,
Lâi thó kiú-ping tsuân bô kàu ,
Kok-lâng sim-kuann siūnn tio̍h tsáu .
初六 日本 扒上 山 ,
官兵 被 伊 一直 赶 ,
來 報 基隆 海防官 ,
被 伊 刣死 有 一半 。
Tshue-la̍k Li̍t-pún peh-tsiūnn suann ,
Kuann-ping pī i it-ti̍t kuánn ,
Lâi pò kue-lâng hái-hông-kuann ,
Pī i thâi--sí ū tsi̍t-puànn .
粵底 上山 刣 一陣 ,
無宜 敗兵 來 即謹 ,
金山 个 人 知 行情 ,
百姓 般走 當 一面 。
Ò-tué tsiūnn-suann thâi tsi̍t-tīn ,
Bô-gî pāi-ping lâi tsiah-kín ,
Kim-suann ê lâng tsai hâng-tsîng ,
Peh-sìnn puann-tsáu tng tsi̍t-bīn .
初七 來 到 金仔山 ,
看見 金空 真 有盤 ,
日本 一時 想 心肝 ,
通山 百姓 一直 趕 。
Tshue-tshit lâi kàu Kim-a-suann ,
Khuànn-kìnn kim-khang tsin ū-puânn ,
Li̍t-pún tsi̍t-sî siūnn sim-kuann ,
Thong-suann peh-sìnn it-ti̍t kuánn .
初八 番兵 一直 到 ,
想卜 來 打 基隆頭 ,
百姓 个 人 想不到 ,
想卜 撫臺 來 做頭 。
Tshue-peh huan-ping it-ti̍t kàu ,
Siūnn-berh lâi phah Kue-lâng-thâu ,
Peh-sìnn ê lâng siūnn-buē-kàu ,
Siūnn-berh bú-tâi lâi tsuè-thâu .
初九 刣 到 基隆山 ,
八堵 添兵 卜 去 赶 ,
撫臺 一時 想 心肝 ,
想卜 抽兵 恰 有盤 。
Tshue-káu thâi kàu Kue-lâng-suann ,
Pueh-tóo thinn-ping berh khìr kuánn ,
Bú-tâi tsi̍t-sî siūnn sim-kuann ,
Siūnn-berh thiu-ping khah ū-puânn .
初十 基隆 陳 大鏡 ,
第一 反背 廣東兵 ,
撫臺 卜 走 塊 想正 ,
害死 官員 真 不明 。
Tshue-tsa̍p Kue-lâng tân tuā-tshìng ,
Tē-it huán-puè Kńg-tang-ping ,
Bú-tâi berh tsáu terh siūnn-tsìng ,
Hāi-sí kuann-uân tsin put-bîng .
城內 火車 直直 侢 ,
卜 去 基隆 甲 伊 刣 ,
也無 刣須 三 五 擺 ,
透冥 抽兵 走落來 。
Siânn-lāi hué-tshia ti̍t-ti̍t tsài ,
Berh khìr Kue-lâng kah i thâi ,
Ā-bô thâi-su sann gōo pai ,
Thàu-mî thiu-ping tsáu--lo̍h--lâi .
撫臺 用計 卜 返到 ,
透冥 衙內 放 火 灱 ,
城內 庫銀 八百 號 ,
并無 頭人 通 伐落 。
Bú-tâi īng-kè berh tńg-tò ,
Tháu-mî gê-lāi pàng hér to̍h ,
Siânn-lāi khòo-gûn peh-pah hō ,
Pīng-bô thâu-lâng thang hua̍t-lo̍h .
撫臺 逃走 十二冥 ,
路漢 欣喜 着半天 ,
城內 庫銀 下 鄭鄭 ,
那 有 福氣 驚 無錢 。
Bú-tâi tô-tsáu tsa̍p-lī-mî ,
Lôo-hàn huann-hí tiô-puànn-thinn ,
Siânn-lāi khòo-gûn hē tīnn-tīnn ,
Nā ū hok-khìr kiann bô-tsînn .
一日 無君 天下 亂 ,
一時 中間 全 變欵 ,
番船 未來 人 就 斷 ,
乞丐 路漢 多 得 權 。
It-li̍t bû-kun thian-hā luān ,
Tsi̍t-sî tiong-kan tsuân pìnn-khuán ,
Huan-tsûn bēr-lâi lâng tio̍h tuàn ,
Khit-tsia̍h lôo-hàn too tit kuân .
十三 城內 全 振動 ,
亦無 一个 是 好人 ,
軍兵 一時 如葱葱 ,
並無 一个 是 頭人 。
Tsa̍p-sann siânn-lāi tsuân tín-tāng ,
A̍h-bô tsi̍t-ê sī hó-lâng ,
Kun-ping tsi̍t-sî lî-tsháng-tsháng ,
Pīng-bô tsi̍t-ê sī thâu-lâng .
說到 敗兵 个 代志 ,
圭隆 有 物 無人 遲 ,
眾人 苦 走不得利 ,
錢銀 恰多 是 卜年 。
Serh-kàu pāi-ping ê tāi-tsì ,
Kue-lâng ū mn̍gh bô-lâng ti̍h ,
Tsìng-lâng khóo tsáu-buē-tit-lī ,
Tsînn-gûn khah-tsuē sī berh--nî .
營盤 府縣 外江人 ,
河南 安徽 配 廣東 ,
城內 官兵 走 空空 ,
通庄 卜 搶 外江人 。
Iânn-puânn hú-kuānn guā-kang-lâng ,
Hô-lâm An-hui phè Kńg-tang ,
Siânn-lāi kuann-ping tsáu khang-khang ,
Thong-tsng berh tshiúnn guā-kang-lâng .
圭庄 富戶 真 存長 ,
番仔 未來 先 禁庄 ,
盡驚 土匪 个 亂穿 ,
雖時 買 料 造 隘門 。
Kue-tsng hù-hōo tsin tsûn-tn̂g ,
Huan-á bēr-lâi sing kìm-tsng ,
Tsīn-kiann thóo-huí ē luān-tshng ,
Suî-âi bué liāu tsō ài-mn̂g .
撫臺 逃走 過 別省 ,
庄中 賊馬 五路 興 ,
手 帶 短刀 手 夯銃 ,
乎 伊 搶去 真 不明 。
Bú-tâi tô-tsáu kèr pa̍t-síng ,
Tsng-tiong tsha̍t-bé ngóo-lōo hing ,
Tshiú tuà tér-to tshiú gia̍h-tshìng ,
Hōo i tshiùnn--khìr tsin put-bîng .
通庄 土匪 葉葉是 ,
天地 卜 變 做 一時 ,
眾人 打羅 夯 家司 ,
囝仔 大小 驚 半死 。
Thong-tsng thóo-huí ia̍p-ia̍p-sī ,
Thinn-tuē berh piàn tsuè tsi̍t-sî ,
Tsìng-lâng phah-lô gia̍h ke-si ,
Gín-á tuā-suè kiann puànn-sí .
冥日 亂 搶 搬 不盡 ,
眾庄 塊 搶 真 可人 ,
舖戶 相議 卜 立稟 ,
去 請 日本 來 安民 。
Mî-li̍t luān tshiúnn puánn put-tsīn ,
Tsìng-tsng terh tshiúnn tsin khónn-lîn ,
Phòo-hōo siong-gī berh li̍p-pín ,
Khìr tshiánn Li̍t-pún lâi an-bîn .
日本 來到 雖時 凈 ,
驚了 人家 有 住兵 ,
卜 去 巡查 手 夯銃 ,
一間 看了 過 別間 。
Li̍t-pún lâi-kàu suî-sî tsīng ,
Kiann-liáu lîn-ke ū tsū-ping ,
Berh khìr sûn-tsa tshiú gia̍h-tshìng ,
Tsi̍t-king khuànn-liáu kèr pa̍t-king .
十二 安民 水返腳 ,
街頭巷尾 佔塊 查 。
Tsa̍p-lī an-bîn Tsuí-tńg-kha ,
Kue-tahû-hāng-bér tsiàm-terh tshâ .
和記 李 春 告 番势 ,
日本 來打 當 買茶 ,
夏茶 今年 大 好計 ,
那 卜 趁錢 盡 二下 。
Hô-kì Lí Tshun khò huan-sè ,
Li̍t-pún lâi-phah tng bué-tê ,
Hē-tê kin-nî tuā hó-kè ,
Nā berh thàn-tsînn tsīn nn̄g-ē .
日本 剃頭 成 和尚 ,
番王 坐殿 在 東洋 ,
清朝 敗兵 人 亂搶 ,
各 府 縣官 返 家鄉 。
Li̍t-pún thì-thâu sîng hêr-siūnn ,
Huan-ông tsēr-tiān tsāi Tang-iûnn ,
Tshing-tiâu pāi-ping lâng luān-tshiúnn ,
Kok hú kuīnn-kuann tńg ke-hiunn .
五月 反亂 真 好看 ,
臺灣 一省 尋無 官 ,
五路 官兵 通 走散 ,
城內 軍宗 眾人 搬 。
Gōo--ge̍h huán-luān tsin hó-khuànn ,
Tâi-uân tsi̍t-sìng tshēr-bô kuann ,
Ngóo-lōo kuann-ping thong tsáu-suànn ,
Siân-lāi kun-tsong tsìng-lâng puann .
光緒 坐天 巳未年 ,
東洋 日本 來 爭 伊 ,
想着 臺灣 大 子利 ,
即久 無 打 待 時年 。
Kong-sīr tsēr-thinn It-bī-nî ,
Tang-iûnn Li̍t-pún lâi tsing i ,
Siūnn-tio̍h Tâi-uân tuā kiánn-lī ,
Tsit-kú bô phah thāi sî-nî .
今年 光緒 大 落難 ,
誅着 日本 佔 江山 ,
百姓 逃走 真 千難 ,
下天 下地 求 平安 。
Kin-nî kong-sīr tuā lo̍h-lān ,
Tú-tio̍h Li̍t-pún tsiàm kang-san ,
Peh-sìnn tô-tsáu tsin kan-lân ,
Hē-thinn hē-tuē kiû pîng-an .
十四 番仔 到 錫口 ,
無宜 大兵 一直 到 ,
等待 十四 二更后 ,
卜 去 城內 通 做頭 。
Tsa̍p-sì huan-á kàu Sik-kháu ,
Bô-gî tuā-ping it-ti̍t kàu ,
Tán-thāi tsa̍p-sì lī-kinn-āu ,
Berh khìr siânn-lāi thang tsuè-thâu .
去到 番楼 塊 安營 ,
遇着 一人 施 良 兄 ,
為人 正直 都 不驚 ,
十五 早起 入城 。
Khìr-kàu Huan-lâu terh an-iânn ,
Gū-tio̍h tsi̍t-lâng Si Lông hiann ,
Uī-lîn tsìng-ti̍t too m̄-kiann ,
Tsa̍p-gōo tsá-khí tshuā li̍p-siânn .
日本 入城 未幾時 ,
就 叫 良 兄 倩 戈里 ,
卜 倩 龜里 滿滿是 ,
一時 扛米 無 延遲 。
Li̍t-pún li̍p-siânn bēr-kuí-sî ,
Tio̍h kiò Lông hiann tshiànn ku-lí ,
Berh tshiànn ku-lí buán-buán-sī ,
Tsi̍t-sî kng-bí bô iân-tî .
此時 反亂 未 平定 ,
基隆 先 設 民主廳 ,
力着 土匪 無 性命 ,
力着 好人 通 來 領 。
Tsí-sî huán-luān bēr pîng-tiānn ,
Kue-lâng sing siat bîn-tsú-thiann ,
Lia̍h-tio̍h thóo-huí bô sìnn-miā ,
Lia̍h-tio̍h hó-lâng thang lâi niá .
圭良 到 城 有 五步 ,
水返腳圭 一半 路 ,
一日 卜 行 真 千苦 ,
此去 卜 設 司令部 。
Kue-lâng kàu siânn ū gōo-phòo ,
Tsuí-tńg-kha-kue tsi̍t-puànn lōo ,
Tsi̍t-li̍t berh kiânn tsin kan-khóo ,
Tsí-khìr berh siat si-līng-pōo .
總督 一日 直 入城 ,
城內 敢 着 設 縣廳 ?
Tsóng-tok tsi̍t-li̍t ti̍t li̍p-siânn ,
Siânn-lāi kánn tio̍h siat kuīnn-thiann ?
日本 入城 未几時 ,
后面 再來 是 戈里 。
Li̍t-pún li̍p-siânn bēr-kuí-sî ,
Āu-bīn tsài-lâi sī ku-lí .
不少 日本 脫庫生 ,
赤身路傦 一時間 ,
力 人 雞鴨 滿六萬 ,
正人 看見 驚甲 瘦 。
Buē-tsió Li̍t-pún thǹg-khòo-lān ,
Tshiah-sin-lóo-thé tsi̍t-sî-kan ,
Lia̍h lâng kue-ah muá-la̍k-bān ,
Tsìng-lâng khuànn-kìnn kiann-kah sán .
呆人 好漢 配 粮草 ,
約首 入呈 稟 回頭 ,
日本 战兵 一直到 ,
一時 京死 抽塊 走 。
Phái-lâng hó-hàn phè niû-tsháu ,
Iok-siú li̍p-tîng pín huê-thâu ,
Li̍t-pún tsiàn-ping it-ti̍t-kàu ,
Tsi̍t-sî kiann-sí thiu-terh tsáu .
富戶 差人 就 去 叫 ,
着 共 日本 會得着 ,
日本 來到 下下趙 ,
卜 力 呆人 放火燒 。
Hù-hōo tshe-lâng tio̍h khìr kiò ,
Tio̍h kāng Li̍t-pún huē-ti̍t-tio̍h ,
Li̍t-pún lâi-àu hē-hē-tiô ,
Berh lia̍h phái-lâng pàng-hér-sio .
庄中 呆人 一下 凈 ,
呆人 出來 着 招兵 ,
通庄 差 人 塊 買 銃 ,
卜 搶 戈里 日本兵 。
Tsng-tiong phái-aln̂g tsi̍t-ē tsīng ,
Phái-lâng tshut--âi tio̍h tsio-ping ,
Thong-tsng tshe âng terh bué tshìng ,
Berh tshiúnn ku-lí Li̍t-pún-ping .
庄中 甲人 着 想起 ,
卜做 只事 着 看時 ,
日本 个 頭 極 呆剃 ,
頂港 有人 過盤 伊 。
Tsng-iong kah-lâng tio̍h siūnn-khí ,
Berh-tsuè tsí-sīr tio̍h khuànn-sî ,
Li̍t-pún ê thâu ki̍k phái-thì ,
Tíng-káng ū-lâng kèr-puânn i .
庄中 全然 無頭棕 ,
看 尔 个 人 真 格空 ,
招軍 買馬 帶塊 弄 ,
看 尔 姓命 誥 省人 。
Tsng-tiong tsuân-liân bô-thâu-tsáng ,
Khuànn lír ê lâng tsin kik-khang ,
Tsio-kun bué-bé tuà-terh lāng ,
Khuànn lír sìnn-miā khò siánn-lâng .
卜 打 日本 后斗抄 ,
看無 真主 通 做頭 ,
下面 劉 義 也 未 到 ,
枋橋 大富 搬塊 走 。
Berh phah Li̍t-pun āu-táu-tshau ,
Khuànn-bô tsin-tsú thang tsuè-thâu ,
Ē-bīn Lâu Gī iah bēr kàu ,
Pang-kiô tuā-pù puann-terh tsáu .
庄中 全來 無 頭棕 ,
卜 爭 日本 先 不通 ,
枋橋 有錢 不 振動 ,
甲 伊 通商 好 做人 。
Tsng-tiong tsn̂g-lâi bô thâu-tsáng ,
Berh tsing Li̍t-pún sian m̄-thang ,
Pang-kiô ū-tsînn m̄ tín-tāng ,
Kah i thong-siong hó tsuè-lâng .
盡忠 報國 林 朝棟 ,
第一 京死 林 國芳 ,
日本 未來 想甲 狂 ,
京了 家伙 着 充公 。
Tsīn-tiong pò-kok Lîm Tiâu-tòng ,
Tē-it kiann-sí Lîm Kok-hong ,
Li̍t-pún bēr-lâi siūnn-kah kông ,
Kiann-liáu ké-hér tio̍h tshiong-kong .
下面 少爺 陣陣 到 ,
第一 京死 枋橋頭 ,
就 叫 掌柜 故 庄頭 ,
本身 家后 塊 走 。
Ē-bīn siàu-iâ tīn-tīn kàu ,
Tē-it kiann-sí Pâng-kiô-thâu ,
Tio̍h kiò tsióng-kuī kòo tsng-thâu ,
Pún-sin ke-āu tshuā-terh tsáu .
日本 軍兵 直直 到 ,
有人 趁錢 塊 抄 ,
出來 庄中 行透透 ,
甲人 軍宗 着 去 交 。
Li̍t-pún kun-ping ti̍t-ti̍t kàu ,
Ū-lâng thàn-tsînn terh tshuā-tshau ,
Tshut-lâi tsng-tiong kiânn-thàu-thàu ,
Kah-lâng kun-tsong tio̍h khìr kau .
暗坑 个 人 真 呆望 ,
七月 初五 卜 來 攻 ,
日本 城頂 安 大貢 ,
庄中 打買 追 軍宗 。
Àm-khinn ê lâng tsin phái-bōng ,
Tshit-ge̍rh tshue-gōo berh lâi kong ,
Li̍t-pún siânn-tíng an tuā-kòng ,
Tsng-tiong phah-lô tui kun-tsong .
趁 番 下 食 葉葉示 ,
路追 在來 不示時 ,
一着 小本 甲 大利 ,
相招 共伊 做 戈里 。
Thàn huan ê tsia̍h ia̍p-ia̍p-sī ,
Lôo-tsîr tsāi-lâi m̄-sī-sî ,
It-tio̍h sió-pńg kah tuā-lī ,
Sann-tsio kāng-i tsuè ku-lí .
卜 倩 戈里 在地人 ,
論真 起來 先 不通 ,
五路 官兵 那 叮動 ,
乎 伊 力去 撻 銃空 。
Berh tshiànn ku-lí tsāi-tuē-lâng ,
Lūn-tsin khí--lâi sian m̄-thang ,
Ngóo-lōo kuann-ping nā tín-tāng ,
Hōo i lia̍h--khìr that tshìng-khang .
一条 姓命 歸 陰司 ,
下海 城隍 有 出名 ,
今年 反亂 未 平定 ,
正庄 弟子 不敢 迎 。
Tsi̍t-liâu sìnn-miā kui im-si ,
Hâ-hái Sîng-hông ū tshut-miâ ,
Kin-nî huán-luān bēr pîng-tiānn ,
Tsìng-tsng tē-tsú m̄-kánn ngiâ .
頂年 通庄 現 由景 ,
五月 十三 小文明 ,
今年 十三 那 者 凈 ,
亦是 反亂 未 太平 。
Tíng-nî thong-tsng hiàn iû-kíng ,
Gōo-ge̍rh tsa̍p-sann sió-bûn-bîng ,
Kin-nî tsa̍p-sann nà tsiah tsīng ,
A̍h-sī huán-luān bēr thài-pîng .
每年 迎來 北門內 ,
亦 有 牙妲 共 采排 ,
今年 亦示 番仔 害 ,
正庄 弟子 不敢 來 。
Muí-nî ngiâ-lâi Pak-mn̂g-lāi ,
A̍h ū gē-tuànn kāng tshái-pâi ,
Kin-nî a̍h-sī huan-á hāi ,
Tsìng-tsng tē-tsú m̄-kiánn lâi .
五月 十三 關公會 ,
城隍廟前 典 手花 ,
賞尔 戇內 那 敢 賣 ,
手 夯 銅針 插 嘴脴 。
Gōo-ge̍rh tsa̍p-sann Kuan-kong-huē ,
Sîng-hông-biō-tsîng tián tshiú-hue ,
Siúnn-lír gōng-bah nā kánn buē ,
Tshiú gia̍h tâng-tsiam tshah tshuì-phué .
永時 正音 難般戲 ,
日本 未來 銓 家司 ,
籐排 鳥銃 葉葉示 ,
今年 乖巧 無半枝 。
Íng-sî tsiànn-im lān-tân-hì ,
Li̍t-pún bēr-lâi tshuân ke-si ,
Tîn-pâi tsiáu-tshìng ia̍p-ia̍p-sī ,
Kin-nî kuai-khá bô-puànn-ki .
本街 采排 牙妲 唱 ,
眾人 成心 來 隨香 ,
奸目 公子 野 和尚 ,
車古 男人 假 姿娘 。
Pún-kue tshái-pâi gē-tuànn tshiùnn ,
Tsìng-lâng sîng-sim lâi suî-hiunn ,
Kan-ba̍k kong-tsú iá hêr-siūnn ,
Tshia-kóo lâm-lîn ké tsir-niû .
廟內 拔杯 着 点淺 ,
保庇 弟子 大 趁錢 ,
今年 被着 反亂 大 ,
共 伊 寬限 落 下年 。
Biō-lāi pua̍h-pue tio̍h tiám-tshínn ,
Pó-pì tē-tsú tuā thàn-tsînn ,
Kin-nî pī-tio̍h huán-luān thinn ,
Kā i khuann-hān lo̍h ē-nî .
勸 人 閑話 不可 聽 ,
秋秋 塊念 卜 攻成 ,
其實 此 情 都 無影 ,
通庄 大小 巢巢京 。
Khǹg lâng îng-uē m̄-thang thiann ,
Tshiu-tshiu terh-liām berh kong-siânn ,
Kî-si̍t tsí tsîng too bô-iánn ,
Thong-tsng tuā-sè tsâu-tsâu-kiann .
卜 打 成內 都 用意 ,
可惜 有 兵 無 銃子 ,
用計 寫批 假 劉 義 ,
眾庄 頭人 去 揀 伊 。
Berh phah siânn-lāi too iông-ī ,
Khóo-sioh ū ping bô tshìng-tsí ,
Īng-kè siá-phue ké Lâu Gī ,
Tsìng-tsng thâu-lâng khìr kíng i .
總督 雖時 起 大隊 ,
四散 戦兵 吊做追 ,
呆人 賢 廣 白賊嘴 ,
害人 搬走 真 克開 。
Tsóng-tok suî-sî khí tuā-tuī ,
Sì-suànn tsiàn-ping tiàu-tsuè-tui ,
Phái-lâng gâu kóng pe̍h-tsha̍t-tshuì ,
Hāi-lâng puann-tsáu tsin khik-khui .
日本 物件 葉葉示 ,
路透 科落 不利時 ,
一着 小本 甲 大利 ,
相招 共 伊 做 戈里 。
Li̍t-pún mn̍gh-kiānn ia̍p-ia̍p-sī ,
Lōo-thâu khoo-lo̍h put-lī-sî ,
It-tio̍h sió-pún kah tuā-lī ,
Sann-tsio kāng i tsuè ku-lí .
第一 丰臣 日本兵 ,
臺灣 通通 報 太平 ,
番王 欣喜 真 得勝 ,
呵咾 總督 有 才情 。
Tē-it hong-sîn Li̍t-pun-ping ,
Tâi-uân thong-thong pò thài-pîng ,
Huan-ông huann-hí tsin tit-sìng ,
O-ló tsóng-tok ū tsâi-tsîng .
頂年 德國 打 基隆 ,
亦 無 今年 走 即 空 ,
撫臺 逃走 罪卦 重 ,
克開 百姓 無 賢人 。
Tíng-nî Tik-tok phah kue-lâng ,
A̍h bô kin-nî tsáu tsiah khang ,
Bú-tâi tô-tsáu tsēr-kuà tāng ,
Khik-khui peh-sìnn bô gâu-lâng .
頭人 伸士 真 良貝 ,
來 倚 撫臺 真 卜 疏 ,
望卜 掛 伊 做 元帥 ,
無宜 此事 來 獻花 。
Thâu-lâng sin-sīr tsin liông-puē ,
Lâi uá bú-tâi tsin berh sue ,
Bāng-berh kuà i tsuè guân-suè ,
Bô-gî tsí-sīr lâi hiàn-hue .
撫臺 反貝 放 伊 須 ,
克開 百姓 尋 無主 ,
那 卜 盡忠 甲 伊 誅 ,
百姓 也免 即 六無 。
Bú-tâi huán-puè pàng i su ,
Khik-khui peh-sìnn tshuē bô-tsú ,
Nā berh tsīn-tiong kah i tu ,
Peh-sìnn ā-bián tsiah lio̍k-bû .
光緒 落難 乙未年 ,
冬洋 日本 卜 來 征 ,
那 無 奸臣 來 亂變 ,
甲 伊 亂刣 也 有偏 。
Kong-sīr lo̍h-lān it-bī-nî ,
Tang-iûnn Li̍t-pún berh lâi tsinn ,
Nā bô kan-sîn lâi luān-pìnn ,
Kah i luān-thâi ā ū-phinn .
一時 安淨 無 土匪 ,
正庄 頭人 心 就 開 ,
下日 那 有 到 大隊 ,
食 人 仁家 真 到水 。
Tsi̍t-sî an-tsīng bô thóo-huí ,
Tsìng-tsng thâu-lâng sim tio̍h khui .
Ē-li̍t nā ū kàu tuā-tuī ,
Tsia̍h lâng lîn-ke tsin kàu-tsuí .
城內 縣官 到 錫口 ,
眾人 入稟 來 經投 ,
出來 人家 抄透透 ,
害 人 搬走 亂抄抄 。
Siânn-lāi kuīnn-kuann kàu Sik-kháu ,
Tsìng-lâng li̍p-pín lâi king-tâu ,
Tshut-lâi lîn-ke tshau-thàu-thàu ,
Hāi lâng puann-tsáu luān-tshau-tshau .
日本 那 有 手了 賤 ,
去 北 媽祖 个 丕肩 ,
此時 反亂 真 無變 ,
眾人 看見 真 了然 。
Li̍p-pún ia̍h ū tshiú-liáu tsiān ,
Khìr pak Má-tsóo ê phī-kian ,
Tsí-sî kuán-luān tsin bô-piàn ,
Tsìng-lâng khuànn-kìnn tsin liáu-liân .
冬洋 日本 真 無樣 ,
巢撻 人家 个 姿娘 ,
長官 極 伊 出 外鄉 ,
眾人 欣喜 打 手掌 。
Tang-iûnn li̍t-pún tsin bô-iūnn ,
Tsau-thah lîn-ke ê tsi-niû ,
Tiúnn-kuann kik i tshut guā-hiunn ,
Tsìng-lâng huann-hí phah tshiú-tsiúnn .
采舍 帶在 錫口后 ,
算來 庄中 第一 頭 ,
日本 大隊 一下 到 ,
守俻 公館 安 伊 兠 。
Tshái-sià tuà-tsāi Sik-kháu-āu ,
Sǹg--lâi tsng-tiong tē-it thâu ,
Li̍t-pún tuā-tuī tsi̍t-ē kàu ,
Siú-pī kong-kuán an i tau .
錫口 稟 賊 陳 喬先 ,
害死 刣牛 吐目前 ,
做人 成實 甲 守兵 ,
被 伊 害死 真 了然 。
Sik-kháu pín tsha̍t Tân kiâu-sian ,
Hāi-sí thâi-gû Thóo-ba̍k-tsiân ,
Tsuè-lâng sîng-si̍t kah siú-ping ,
Pī i hāi--sí tsin liáu-liân .
稟內 也 無 伊 名字 ,
明明 也示 伊 注死 ,
日本 追赶 走無利 ,
無人 出頭 敢 救 伊 。
Pín-lāi ā bô i miâ-lī ,
Bîng-bîng ā-sī i tsù-sí ,
Li̍t-pún tui-kuánn tsáu-bô-lī ,
Bô-lâng tshut-thâu kánn kiù i .
喬先 做人 極 呆鉄 ,
呆人 即 敢 去 搶 伊 ,
林 買 看見 叫鳴微 ,
冤仇 有報 真 欣喜 。
Kiâu-sian tsuè-lâng kik phái-thì ,
Phái-lâng tsiah kánn khìr tshiúnn i ,
Lîm Bué khuànn-kìnn tshiò-oo-bi ,
Uan-siû ū-pò tsin huann-hí .
喬先 受氣 神聖稟 ,
力去 城內 見 火神 ,
眾圭 圖記 來 保認 ,
卜 鎮 林買 罪 者 輕 。
Kiâu-sian siū-khìr sîn-siànn-pín ,
Lia̍h-khìr siânn-lāi kìnn tuā-sîn ,
Tsìng-kue tôo-kì lâi pó-līn ,
Berh tìn Lîm-Bué tsue tsiah khin .
喬先 當堂 去 對只 ,
林買 黨人 去 搶伊 ,
稟 尔 逃兵 个 代志 ,
此 情 無影 屈 天里 。
Kiâu-sian tng-tn̂g khìr tuì-tsì ,
Lîm-mái tóng-lâng khìr tshiúnn-i ,
Pín lír tô-ping ê tāi-tsì ,
Tsí tsîng bô-iánn khut thinn-lí .
廿一 埤 角 來 起致 ,
想無 六空 搶 戈里 ,
總督 城內 塊 受氣 ,
雖時 點兵 去 征 伊 。
Lia̍p-it Pi Kak lâi khí-tì ,
Siūnn-bô la̍k-khang tshiùnn ku-lí ,
Tsóng-tok siânn-lāi terh siū-khì ,
Suî-sî tiám-ping khìr tsing i .
五路 假批 通 暗坑 ,
卜 攻 城內 初六冥 ,
溪州 炙林 佔甲鄭 ,
城內 號頭 凈青青 。
Ngóo-lōo ké-phue thong Àm-khinn ,
Berh kong siânn-lāi tshue-la̍k-mî ,
Khe-tsiu tsià-nâ tsiàm-kah-tīnn ,
Siânn-lāi hō-thâu tsīng-tshinn-tshinn .
可惜 一人 佔 一位 ,
放尿 超沙 沒 做堆 ,
那無 通庄 來 法水 ,
打 伊 城內 難得 開 。
Khónn-sioh tsi̍t-lâng tsiàm tsi̍t-uī ,
Pàng-liō tshiau-sua buē tsuè-tui ,
Nā-bô thong-tsng lâi huat-tsuí ,
Phah i siânn-lāi lân-tit khui .
日本 官兵 無 外 多 ,
可惜 正人 不和齊 ,
無頭 公案 不通 做 ,
也 免 通庄 吵 人蛙 。
Li̍t-pún kuann-ping bô guā tsuē ,
Khónn-sioh tsìng-lâng bô-hô-tsuê ,
Bô-thâu kong-àn m̄-thang tsuè ,
Ā bián thong-tsng tshiau lâng-kuê .
買 銃 令人 真 好胆 ,
出來 溪州 佔 炙林 ,
那無 頭人 出來 罵 ,
世事 恰大 咸丰三 。
Bué tshìng līng-lâng tsin hó-tánn ,
Tshut-lâi Khue-tsiu tsiàm tsià-nâ ,
Nā-bô thâu-lâng tshut-lâi mā ,
Sè-sīr khah-tuā Hâm-hong-sann .
日本 个 兵 賢 排陣 ,
陣圖 百姓 看不真 ,
日本 番兵 極 好認 ,
甲 伊 亂刣 無要謹 。
Li̍t-pún ê ping gâu pâi-tīn ,
Tīn-tôo peh-sìnn khuànn-buē-tsin ,
Li̍t-pún huan-ping ki̍k hó-līn ,
Kah i luān-thâi bô-iàu-kín .
五路 通枇 行透透 ,
着 看 下面 个 號頭 ,
只時 氣力 用無到 ,
可惜 有 兵 無 粮草 。
Ngóo-lōo thong-phue kiânn-thàu-thàu ,
Tio̍h khuànn ē-bīn ê hō-thâu ,
Tsí-sî khuì-la̍t īng-bô-kàu ,
Khónn-sioh ū ping bô niû-tsháu .
三甲永庄 塊 抽分 ,
呆人 貝心 報 日本 ,
總督 縣聽 有 議論 ,
雖時 點兵 卜 去 巡 。
Sann-kak-íng-tsng terh thiu-hun ,
Phái-lâng puè-sim pò Li̍t-pún ,
Tsóng-tok kuīnn-thiann ū gī-lūn ,
Suî-sî tiám-ping berh khìr sûn .
日本 卜 去 力 抽分 ,
百姓 會齊 搶 伊 船 ,
双平 起兵 刣 一困 ,
并無 戦書 相 尊忄存 。
Li̍t-pún berh khìr lia̍h thiu-hun ,
Peh-sìnn huē-tsuê tshiúnn i tsûn ,
Sang-pîng khí-ping thâi tsi̍t-khùn ,
Pīng-bô tsiàn-sir sann tsun-tshûn .
一時 走入 座部 內 ,
百姓 四面 為塊 刣 ,
頭日 五百 去 戦敗 ,
伸 無 五十 通 返來 。
Tsi̍t-sî tsáu-li̍p tsià-phōo lāi ,
Peh-sìnn sì-bīn uî-terh thâi ,
Thâu-li̍t gōo-pah khìr tsiàn-pāi ,
Tshun bô gōo-tsa̍p thang tńg--lâi .
廿五 豈事 三角永 ,
通庄 打羅 討救兵 ,
頭人 督陣 手 夯 令 ,
望卜 日后 有 功名 。
Lī-gōo khí-sīr Sann-kak-íng ,
Thong-tsng phah-lô thó-kiù-ping ,
Thâu-lâng tok-tīn tshiú gia̍h līng ,
Bāng-berh li̍t-āu iú kong-bîng .
說到 頂港 个 名姓 ,
頭人 紳士 真 半丁 ,
亦 無 賊案 共 人命 ,
一時 般走 過 別省 。
Serh-kàu Tíng-káng ê miâ-sìng ,
Thâu-lâng sin-sīr tsin puànn-ting ,
A̍h bô tsha̍t-àn kāng lîn-bīng ,
Tsi̍t-î puann-tsáu kèr pa̍t-síng .
光緒 日止 再 紅須 ,
眾人 請叫 伊 才情 ,
平洋 世界 真 好用 ,
日本 手頭 了 光名 。
Kong-sīr li̍t-tsí tì âng-tíng ,
Tsìng-lâng kóng-kiò i tsâi-tsîng ,
Pînn-iûnn sè-kài tsin hó-īng ,
Li̍t-pún tshiú-thâu liáu kong-bîng .
日本 打開 三角永 ,
百姓 不和 即 敗兵 ,
有人 偷 去 探 行情 ,
返來 那 想 就 那 呤 。
Li̍t-pún phah-khui Sann-kak-íng ,
Peh-sìnn buē-hô tsiah pāi-ping ,
Ū-lâng thau khìr thàm hāng-tsîng ,
Tńg--lâi ná siūnn tio̍h ná gîng .
也示 無主 來 所致 ,
百姓 虔心 放 乎 伊 ,
收軍 返來 食 自己 ,
營中 粮草 無半絲 。
Ā-sī bô-tsú lâi sóo-tì ,
Peh-sìnn khiân-sim pàng hōo i ,
Siu-kun tńg-lâi tsia̍h ka-kī ,
Iânn-tiong niû-tsháu bô-puànn-si .
一時 打開 一个 散 ,
囝仔 大水 去 帶山 ,
日本 通上 吵甲難 ,
力去 城內 見 火官 。
Tsi̍t-sî phah-khui tsi̍t-ē suànn ,
Gín-á tuā-suè khìr tuà-suann ,
Li̍t-pún thong-tsng tshiau-kah-nuā ,
Lia̍h-khìr siânn-lāi kìnn tuā-kuann .
豈先 塊靠 峇葉山 ,
甲 伊 相刣 真 有盤 ,
招兵 出來 乎 伊 看 ,
無宜 乎 伊 連片 趕 。
Khí-sian terh-khò Bā-hio̍h-suann ,
Kah i sann-thâi tsin ū-puânn ,
Tsio-ping tshut-lâi hōo i khuànn ,
Bô-gî hōo i liân-piàn kuánn .
清水祖師 力 生同 ,
眾庄 弟子 看 光窓 ,
日本 排陣 火蜈蚣 ,
放火 燒 厝 不見 人 。
Tshing-tsuí-tsóo-si lia̍h tshinn-tâng ,
Tsìng-tsng tē-tsí khàunn kng-thang ,
Li̍t-pún pâi-tīn hér-giâ-kang ,
Pàng-hér sio tshù put-kìnn lâng .
廿六 早起 興 大隊 ,
用計 排陣 打 者 開 ,
呆人 刣須 走 別位 ,
克開 百姓 死 歸堆 。
Lī-la̍k tsá-khí hing tuā-tuī ,
Īng-kè pâi-tīn phah tsiah khui ,
Phái-lâng thâi-au tsáu pa̍t-uī ,
Khik-khui peh-sìnn sí kui-tui .
廿八 西盛 來 豈到 ,
相招 來走 放 乎 伊 。
Lia̍p-pueh Se-sīng lâi khí-tì ,
Sann-tsio lâi-tsáu pàng hōo i .
戈里 走入 府城 內 ,
總督 縣廳 全全 知 ,
掃官 千總 都 凡在 ,
雖時 點兵 卜 去 刣 。
Ku-lí tsáu-li̍p hú-siânn lāi ,
Tsóng-tok kuīnn-thiann tsuân-tsuân tsai ,
Sàu-kuann tshian-tsóng too huân-tsāi ,
Suî-sî tiám-ping berh khìr thâi .
日本 來到 新庄圭 ,
一時 扳搭 柴粮底 ,
招着 官兵 示 在地 ,
身 穿 衣裳 短庫蛙 。
Li̍t-pún lâi-kàu Sin-tsng-kue ,
Tsi̍t-sî an-tah tshâ-niû-tué ,
Lia̍h-tio̍h kuann-ping sī tsāi-tuē ,
Sin tshīng i-tsiûnn tér-khòo-kue̍h .
有人 塊走 亦 未利 ,
謹謹 寫書 投降 伊 ,
在地 官兵 都 不示 ,
外庄 作事 來 類 伊 。
Ū-lâng terh-tsáu a̍h buē-lī ,
Kín-kín siá-tsir tâu-hâng i ,
Tsāi-tuē kuann-ping too put-sī ,
Guā-tsng tsuè-sī lâi luī i .
新庄 山頂 龍潭陂 ,
廿一 法水 仝 日子 ,
囝仔 大水 走不利 ,
全家 个 人 巢巢 死 。
Sin-tsng suann-tíng Lîng-thâm-pi ,
Lī-it huat-tsuí kāng li̍t-tsí ,
Gín-á tuā-suè tsáu-buē-lī ,
Tsuân-ke ê lâng tsâu-tsâu sí .
日本 見打 幾 所在 ,
也示 百姓 甲 伊 刣 ,
被 伊 燒去 八十 擺 ,
并無 真主 通 出來 。
Li̍p-pún kiàn-phah kuí sóo-tsāi ,
Ā-sī peh-sìnn kah i thâi ,
Pī i sio-khìr peh-tsa̍p pái ,
Pīng-bô tsin-tsú thang tshut--lâi .
見 燒 地頭 多 凈凈 ,
日本 一時 就 收兵 ,
返到 城內 真正 凈 ,
出了 告示 去 安民 。
Kìnn sio tuē-thâu too tsīng-tsīng ,
Li̍t-pún tsi̍t-sî tio̍h siu-ping ,
Tńg-lâi siânn-lāi tsin-tsiànn tsīng ,
Tshut-liáu kò-sī khìr an-bîn .
日本 安民 未幾時 ,
就 說 釆金 一 代志 ,
平生 个 人 真 硬氣 ,
無宜 盡忠 歸行 伊 。
Li̍t-pún an-bîn bēr-kuí-sî ,
Tio̍h serh Tshái-sià tsit tāi-tsì ,
Pîng-sing ê lâng tsin ngī-khìr ,
Bô-gî tsin-tiong kui-hâng i .
雖時 打掃 大廳堂 ,
就 倩 人工 煎 茶湯 ,
一家 大小 環環返 ,
望卜 做官 有 久長 。
Suî-sî piànn-sàu tuā-thiann-tn̂g ,
Tio̍h tshiànn lâng-kang tsuann tê-thng ,
Tsi̍t-ke tuā-sè khuân-khuân-tńg ,
Bāng-berh tsuè-kuann ū kú-tn̂g .
日本 叫 伊 來 相議 ,
次子 文乾 第 有義 ,
領兵 臺南 平 劉 義 ,
返來 正人 皆 恭喜 。
Li̍t-pún kiò i lâi siong-gī ,
Tshì-tsí Bûn-khiân tē Iú-gī ,
Niá-ping Tâi-lâm pîng Lâu Gī ,
Tńg--lâi tsìng-lâng kai kiong-hí .
眾人 賀戲 真示 清 ,
八仙 綉釆 番仔燈 ,
看戲 个 人 一大陣 ,
每冥 叫 人 食點心 。
Tsìng-lâng hō-hì tsin-sī tshìng ,
Pat-sian siù-tshái huan-á-ting ,
Khuàn-hì ê lâng tsi̍t-tuā-tīn ,
Muí-mî kiò lâng tsia̍h-tiám-sim .
戲 今 搬了 都 完俻 ,
遇着 天頂 降 呆星 ,
詹 振 招兵 真 敢死 ,
釆舍 招 人 去 力伊 。
Hì tann puann-liáu too uân-pī ,
Bū-tio̍h thinn-tíng kàng phái-tshinn ,
Tsiam Tsín tsio-ping tsin kánn-sí ,
Tshái-sià tsio lâng khìr lia̍h--i .
等待 十一月中 時 ,
十六冥中 起 代志 ,
通到 山賊 滿滿示 ,
卜 打 日本 無 延遲 。
Tán-thāi tsa̍p-it-ge̍rh-tiong sî ,
Tsa̍p-la̍k-mî-tiong khí tāi-tsì ,
Thong-kàu suann-tsha̍t muá-muá-sī ,
Berh phah Li̍t-pún bô iân-tî .
詹 振 一人 夯 烏令 ,
卜 管 山賊 土匪兵 ,
就 來 過港 安 大銃 ,
卜 打 日本 真 清榮 。
Tsiam Tsín tsi̍t-lâng gia̍h oo-līng ,
Berh kuán suann-tsha̍t thóo-huí-ping ,
Tio̍h lâi kèr-káng an tuā-tshìng ,
Berh phah Li̍t-pún tsin tshing-îng .
十六 冥中 四點鐘 ,
詹 振 號頭 放 大銃 ,
日本 官兵 無路用 ,
未 刣 半陣 就 退兵 。
Tsa̍p-la̍k mî-tiong sì-tiám-tsing ,
Tsiam Tsín hō-thâu pàng tuā-tshìng ,
Li̍t-pún kuann-ping bô-lōo-īng ,
Bēr thâi puànn-tīn tio̍h thèr-ping .
虧得 采舍 真 受苦 ,
大厝 燒了 成 平埔 ,
好得 許年 伊 路 ,
走去 搭攸 透冥 摸 。
Kui-tit Tshái-sià tsin siū-khóo ,
Tuā-tshù sió-liáu tsiânn pînn-poo ,
Hó-tit khóo-nî tshuā i lōo ,
Tsáu-khìr Tah-iu thàu-mî moo .
五份埔庄 出 詹 振 ,
盡忠 報國 塊 招兵 ,
招到 石曹 山仔頂 ,
五路 招起 八萬 兵 。
Gōo-hūn-poo-tsng tshut Tsiam Tsín ,
Tsīn-tiong pò-kok terh tsio-ping ,
Tsio-kàu Tsio̍h-tsô suann-á-tíng ,
Ngóo-lōo tsio-khí peh-bān ping .
十七 早起 刣 戈里 ,
錫口 眾庄 全 罷市 ,
看見 火車 來到只 ,
詹 振 點兵 去 征 伊 。
Tsa̍p-tshit tsá-khí thâi ku-lí ,
Sik-kháu tsìng-tsng tsuân pā-tshī ,
Khuànn-kìnn hér-tshia lâi-kàu-tsí ,
Tsiam Tsín tiám-ping khìr tsing i .
火車 返去 多 得知 ,
總督 點兵 就 起來 ,
無宜 一陣 就 來敗 ,
去 搶 飯員 扛返來 。
Hér-tshia tńg--khìr too tit-tsai ,
Tsóng-tok tiám-ping tio̍h khí--lâi ,
Bô-gî tsi̍t-tīn tio̍h lâi-pāi ,
Khìr tshiùnn pn̄g-uân kng--tńg--lâi .
詹 振 个 兵 真示 毛青 ,
水返腳圭 就 點兵 ,
來到 錫口 接 一陣 ,
無宜 敗兵 來 者荳 。
Tsiam Tsín ê ping tsin-sī tshìng ,
Tsuí-tńg-kha-kue tio̍h tiám-ping ,
Lâi-kàu Sik-kháu tsiap tsi̍t-tīn ,
Bô-gî pāi-ping lâi tsiah-kín .
日本 敗兵 一下 走 ,
無宜 粧后 設 后抄 ,
來到 南港 大橋頭 ,
被 伊 刣死 就 來 走 。
Li̍t-pún pāi-ping tsi̍t-ē tsáu ,
Bô-gî tsng-āu siat āu-tshau ,
Lâi-kàu Lâm-káng Tuā-kiô-thâu ,
Hōo i thâi-sí tio̍h lâi tsáu .
十七 早起 著塊 刣 ,
日本 落難 無人 知 ,
敗陣 走入 府城內 ,
通城 个 番 流 目滓 。
Tsa̍p-tshit tsá-khí tīr-terh thâi ,
Li̍t-pún lo̍h-lān bô-lâng tsai ,
Pāi-tīn tsáu-li̍p Hú-siânn-lāi ,
Thong-siânn ê huan lâu ba̍k-tsái .
且 到 十八 早起時 ,
日本 官兵 想計致 ,
火車 大銃 就 再 起 ,
再 來 錫口 無 延遲 。
Tshiánn kàu tsa̍p-peh tsá-khí-sî ,
Li̍t-pún kuann-ping siūnn-kè-tì ,
Hér-tshia tuā-tshìng tio̍h tsài khí ,
Tsài lâi Sik-kháu bô iân-tî .
土匪 一時 想不到 ,
城內 無開 就 無頭 ,
叫起 火車 一不到 ,
人人 多示 想 卜 走 。
Thóo-huí tsi̍t-sî siūnn-bô-kàu ,
Siânn-lāi bô-khui tio̍h bô-thâu ,
Kiò-khí hér-tshia tsi̍t-ē-kàu ,
Lâng-lâng too-sī siūnn berh tsáu .
詹 振 厝 在 五份埔 ,
招軍 買馬 成 土匪 ,
想卜 打開 有 功勞 ,
無宜 錫口 成 平埔 。
Tsiam Tsín tshù tsāi Gōo-hūn-poo ,
Tsio-kun bué-bé sîng huí-thôo ,
Siūnn-berh phah-khui ū kong-lôo ,
Bô-gî Sik-kháu tsiânn pînn-poo .
錫口 查某 罵 一疼 ,
詹 振 狗 拖 不示人 ,
無頭 公案 先 不通 ,
害 人 無 厝 罪掛 重 。
Sik-kháu tsa-bóo mā tsi̍t-thàng ,
Tsiam Tsín káu thua m̄-sī-lâng ,
Bô-thâu kong-àn sian m̄-thang ,
Hāi lâng bô tshù tsīr-kuà tāng .
借問 只 歌 乜仁 騙 ,
正是 曉神 良君先 。
Tsioh-mn̄g tsí kua mi̍h-lâng pian ,
Tsiànn-sī Hiáu-sîn lông-kun-sian .